Kofeina - Poznaj jej właściwości i działanie
Kawa jest jedną z najpopularniejszych używek rozpowszechnioną właściwie na całej ziemi. Działa pobudzająco na nasz układ nerwowy dzięki zawartej w niej substancji o nazwie kofeina. Dzięki kofeinie czujemy się bardziej zmotywowani, nie odczuwamy senności, poprawia się nasz nastrój. Kawa za sprawą przyjemnego aromatu ma grono smakoszy, którzy wyszukują i smakują coraz to nowszych odmian. Z tych powodów wiele osób nie wyobraża sobie rozpoczęcia dnia bez małej czarnej.
DLACZEGO KOFEINA POBUDZA?
Najbardziej odczuwalnym działaniem kofeiny jest działanie pobudzające. Kofeina przypomina w budowie adenozynę, która jest neuroprzekaźnikiem hamującym. Jeśli do receptora zamiast adenozyny trafi kofeina, to na zasadzie inhibicji kompetycyjnej, blokuje jej dostęp, co spowalnia uczucie zmęczenia.
Kofeina zwiększa wydzielanie neuroprzekaźników takich jak dopamina, serotonina, acetylocholina, które działają pobudzająco na współczulny układ nerwowy. Układ ten odpowiada za reakcję walcz, lub uciekaj, czyli mobilizację organizmu w kryzysowej sytuacji. Zwiększamy dzięki temu funkcje poznawcze takie jak kojarzenie i zapamiętywanie, a także wzmacniamy koncentrację. Dlatego świetnie sprawdza się podczas pracy lub nauki do egzaminów.
Kombinacja opóźnionego zmęczenia i pobudzenia sprawia, że kofeina jest jednym z najlepszych powszechnie stosownych i legalnych suplementów wśród sportowców. Kofeina sprawia, że jesteśmy w stanie trenować dłużej i bardziej efektywnie. Z tego też względu znajduje się w praktycznie każdym suplemencie przedtreningowym lub żelu energetycznym stosowanym w sporcie wytrzymałościowym.
WPŁYW KOFEINY NA ODCHUDZANIE
Kofeina posiada także bardzo dobrze udokumentowane właściwości odchudzające. Dlatego tez znajdziemy ją również w preparatach przeznaczonych do wspomagania utraty masy ciała. Za odchudzające działanie kofeiny odpowiada większa mobilizacja do podejmowania aktywności fizycznej w trakcie dnia oraz zwiększenie oksydacji kwasów tłuszczowych.
KIEDY KOFEINA PRZESTAJE DZIAŁAĆ?
Kofeina sprawnie przechodzi przez barierę krew - mózg, dzięki czemu jej działanie odczuwamy dość szybko. Czas działania kofeiny nie jest dokładnie określony, ponieważ w dużej mierze zależy od predyspozycji genetycznych, tempa metabolizmu kofeiny w naszym organizmie, wieku oraz czasu stosowania kofeiny. Osoby pijące duże ilości kawy z każdą jej filiżanką mogą stać się coraz bardziej odporni na jej działanie. Metabolizm kofeiny przebiega przy pomocy enzymu o nazwie CYP1A2. Najpowszechniejszą substancją spowalniającą działanie tego enzymu jest naryngenina, która jest zawarta w dużej mierze w… grejpfrucie. Na rynku można znaleźć nawet gotowy suplement z tą substancją.
Wrażliwość na kofeinę u wielu osób spada z czasem, zwłaszcza gdy jej nadużywamy. U niektórych osób możemy nawet zaobserwować pogorszenie samopoczucia, spadek energii, bóle głowy, czyli zupełnie odwrotne skutki od tych, za jakie cenimy kofeinę. Najlepszym sposobem na poprawę wrażliwości na kofeinę to powolne zmniejszanie jej ilości w trackie dnia, ponieważ zbyt nagłe odstawienie kawy może się wiązać z dużymi migrenami i znacznym spadkiem samopoczucia. Warto w okresie detoksu od kawy, czy też kofeiny zainteresować się zielną herbatą jako zamiennikiem dla kofeiny. Zawarta w zielonej herbacie teanina działa łagodniej niż kofeina, ale pozwala lepiej radzić sobie z brakiem kofeiny.
SKUTKI UBOCZNE KOFEINY
Warto pamiętać, że kofeina obciąża mięsień sercowy i nie jest wskazana dla osób borykających się z problemami sercowo-naczyniowymi. Nadmiar kofeiny powoduje uczucie lęku, niepokoju oraz może doprowadzić do kołatania serca. U każdej osoby problemy pojawią się przy różnych dawek kofeiny w zależności od predyspozycji genetycznych. Zaleca się nie przekraczać u osób zdrowych dawki 200 mg.
Wielu osobom poranna kawa kojarzy się z wizytą w toalecie. Kawa nasila perystaltykę jelit. Przyczyną może być wpływ kofeiny na zwieracz odbytu, a także podniesiony poziom gastryny. Na przeczyszczające funkcje kawy wpływa również obecność kwasu chlorogenowego, który obecny jest również w śliwkach.
KORZYŚCI KOFEINY
Jak widać kawa i kofeina wnosi sporo pozytywów i nie ma się co dziwić, że jest tak powszechnie stosowana zarówno przez sportowców, osoby trenujące rekreacyjnie, jak i osoby mniej aktywne. Osoby, które nie przepadają za smakiem i aromatem kawy, mogą sięgnąć po suplement z kofeiną.
Autor: Artur Jobda - Doświadczony trener personalny, szkoleniowiec, instruktor kulturystyki, rekreacji ruchowej oraz fitness, certyfikowany instruktor Blackroll. Specjalizuje się w prowadzeniu zajęć indywidualnych i grupowych, korekcji wad postawy i nauki poprawnego wykonywania ćwiczeń, dobieraniu odpowiednich planów treningowych i żywieniowych. Pracuje z ludźmi po urazach, jak i sportowcami – zawodnikami sportów walki, biegów OCR, kolarzami.
1 https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/caffeine
2 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12151508
3 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22186305
4 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7775331
5 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7752065
6 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21157384
7 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22349085
8 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7132651
9 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26554757
10 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7369170
11 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2333832
12 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8485024
13 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1888264
14 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11815511
15 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14687243
16 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12433517
17 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18350336
18 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3745848
19 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11401245