MASZ PYTANIA? ZADZWOŃ! (+48) 570 607 607 LUB NAPISZ: SKLEP@NEXT-LEVEL.PL
Witamina C i jej wpływ na odporność 0
Witamina C i jej wpływ na odporność

W dzisiejszym wpisie postanowiłam przyjrzeć się bliżej witaminie C. Jest to najlepiej przebadana witamina na świecie, wokół której nadal krąży dużo mitów. Jedni uważają ją za panaceum na wszystkie dolegliwości, a inni jako zbędny suplement. Zapraszam do wpisu, z którego dowiesz się jakie witamina C pełni funkcje w organizmie, jakie są jej najlepsze źródła, jak ją przyjmować żeby zapewnić najlepsze wchłanianie, a co najważniejsze jakie przyniesie korzyści Twojemu zdrowiu.  

 

Charakterystyka witaminy C 

Witamina C (kwas askorbinowy) jest mieszaniną kwasów L-askorbinowego i L-hydroaskorbinowego. Tak jak witaminy z grupy B należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest to związek nietrwały – wrażliwy na działanie podwyższonej temperatury, tlenu, enzymów, np. askorbinazy, niektórych jonów metali (np. miedzi) oraz środków konserwujących (np. benzoesan sodu). 

 

W jakich produktach znajdziemy witaminę C? 

Witamina C występuje powszechnie w produktach roślinnych, przede wszystkim w surowych warzywach i owocach. Warto jednak zaznaczyć, że obróbka termiczna powoduje znaczne straty kwasu askorbinowego w żywności. 

 Wśród owoców najwyższą jej zawartością odznaczają się: 

  • czarne porzeczki 
  • kiwi 
  • truskawki  
  • acerola 
  • owoce cytrusowe 

Natomiast wśród warzyw: 

  • czerwona papryka 
  • natka pietruszki  
  • brokuły 
  • warzywa kapustne 

W naszym kraju za dobre źródło witaminy C uważane są także ziemniaki, głównie ze względu na ich wysokie spożycie w codziennej diecie.  

 

Jaką rolę witamina C spełnia w organizmie człowieka? 

Witamina C znajduje się w różnych narządach, przede wszystkim w leukocytach (białych krwinkach), wątrobie, nadnerczach, mózgu oraz trzustce, ale jej zapasy w narządach są niewielkie. Ze względu na brak odpowiednich enzymów organizm ludzki nie jest w stanie jej sam wytworzyć, dlatego musi być dostarczana z dietą lub w formie suplementów. 

  • Kwas askorbinowy jest związkiem o działaniu plejotropowym (wielokierunkowym). Witamina C jest jednym z najsilniejszych antyoksydantów, neutralizuje reaktywne formy tlenu oraz bierze udział w regenerowaniu innych przeciwutleniaczy, np. α - tokoferolu (witaminy E) i β-karotenu z ich postaci rodnikowych.  
  • Pełni funkcję ochronną hamując peroksydację (utlenianie) lipidów, białek, węglowodanów i DNA, czyli spowalnia tym samym procesy starzenia. Witamina C uczestniczy w biosyntezie kolagenu wspomagając zdrowie stawów i mięśni.  
  • Bierze udział w syntezie hormonów steroidowych oraz neurotransmiterów wspomagających funkcje poznawcze mózgu.  
  • Wpływa na wchłanianie wapnia oraz żelaza. Zwiększa przyswajanie żelaza, redukując żelazo niehemowe do żelaza hemowego, czyli formy lepiej przyswajalnej zapobiegając w ten sposób m.in. rozwinięciu niedokrwistości. 
  • Ponadto uczestniczy w odbudowie tkanek, wspomaga gojenie ran, wpływa na utrzymanie prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz na utrzymanie prawidłowego stanu skóry i dziąseł.
  • Odgrywa ważną rolę w profilaktyce chorób układu krążenia zapobiegając tworzeniu się blaszki miażdżycowej oraz regulując ciśnienie tętnicze krwi.  
  • Uczestniczy w metabolizmie tłuszczów, cholesterolu, kwasów żółciowych oraz w procesach detoksykacji. 
  • Obniża ryzyko powstawania nowotworów oraz hamuje wczesne stadia kancerogenezy (nowotworzenia).    
  • W stanach hiperglikemii (podwyższonego stężenia glukozy) wpływa na obniżenie jej poziomu we krwi.  

 

Witamina C i jej wpływ na układ immunologiczny 

Wpływ witaminy C na układ odpornościowy badany jest od dawna. Wykazuje ona działanie protekcyjne na układ immunologiczny chroniąc m.in. komórki neutrofili, limfocytów i makrofagów przed stresem oksydacyjnym, zwiększonym znacznie podczas infekcji [2,4,5] 

 

Witamina C i jej wpływ na częstość występowania i  przebieg infekcji 

Udowodniono, że działa ona łagodząco i skraca czas trwania chorób górnych dróg oddechowych, zwłaszcza przeziębienia. Suplementacja omawianą witaminą w dawce powyżej 200mg/dobę zredukowała czas trwania choroby o 8% u dorosłych i 14% u dzieci.[1] Największe korzyści z przyjmowania kwasu askorbinowego zaobserwowano u osób aktywnych fizycznie, a w szczególności narażonych na złe warunki atmosferyczne np. u maratończyków oraz żołnierzy oddziałów stacjonujących w zimnym klimacie. Przyjmowanie witaminy C zmniejszało w tej grupie częstość występowania przeziębień o ok. 40% [2].  

W Japonii przeprowadzono długoterminowe randomizowane badanie kliniczne mające na celu określenie wpływu podawania witaminy C na ryzyko wystąpienia przeziębienia i czas trwania jego objawów. Grupę licząca 305 osób podzielono na pacjentów otrzymujących niską (50 mg dziennie) lub wysoką dawkę (500 mg dziennie) witaminy C przez okres 5 lat. Wykazano, że częstotliwość wystąpienia drugiego lub większej liczby przeziębień u tej samej osoby w czasie 5-letniego okresu obserwacji została zredukowana aż o ok. 70 % u osób przyjmujących witaminę C w dawce 500 mg dziennie. Ponadto średnia długość trwania kataru występującego przy przeziębieniu była krótsza średnio blisko jeden dzień w grupie przyjmującej witaminę C w dawce 500 mg dziennie w porównaniu do grupy suplementującej niższe dawki.[3] 

 

Witamina C i jej wpływ na wystąpienie zapalenia płuc 

Badanie na grupie amerykańskich żołnierzy wykazało, że kwas askorbinowy może zmniejszać ryzyko zachorowania na zapalenie płuc.  Podawanie witaminy C w dawce 2 g na dobę przez okres dwóch miesięcy było związane ze zmniejszeniem o 85% częstości występowania zapalenia płuc w grupie amerykańskich rekrutów wojskowych, w porównaniu z grupą przyjmującą placebo. Podobne wyniki uzyskano w kolejnym badaniu, przeprowadzonym na innej grupie żołnierzy. W porównaniu z grupą kontrolną suplementacja zmniejszyła o 80% częstotliwość występowania zapalenia płuc.[2] 

 

Kto jest narażony na niedobory witaminy C? 

Zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta u osób chorych na nadciśnienie, cukrzycę, palących papierosy, nadużywających alkoholu, a także u osób żyjących w stresie. Ponadto zapotrzebowanie to wzrasta po ciężkim i długotrwałym wysiłku, przy zaburzeniach łaknienia oraz zaburzeniach pracy jelit.  

 

Jakie są skutki niedoboru witaminy C? 

  • osłabienie układu immunologicznego 
  • obniżona odporność 
  • złe gojenie ran 
  • bole stawów i mięśni 
  • osłabienie naczyń krwionośnych 
  • krwawienie dziąseł 
  • szkorbut 
  • suchość i szybsze starzenie się skóry 

 

                                                                                                                                       

Ile witaminy C potrzebujemy i jakie dawki są bezpieczne? 

Minimalne spożycie witaminy C zapobiegające niedoborom rekomendowane w Normach Żywienia dla populacji Polski wynosi 75 i 90 mg na dobę odpowiednio dla kobiet i mężczyzn [4]. Jednak przytoczone wyżej badania wykazują, że aby zapewnić ochronę przed infekcjami i wzmocnić układ odpornościowy podaż witaminy C powinna wynosić ok. 500 mg na dobę u osób dorosłych. 

Witamina C uważana jest za substancję bezpieczną nie wykazującą działania toksycznego, jej nadmiar łatwo usuwany jest z moczem.  Za bezpieczną dawkę witaminy C dla osób dorosłych przyjmuje się 1000 mg na dobę [4].  

 

Jaki preparat witaminy C wybrać? 

Najlepszym wyborem będzie preparat o przedłużonym uwalnianiu, który zapewni stałe stężenie witaminy C uwalnianej z tabletki, bez przekraczania progu nerkowego i uruchomienia mechanizmów mających na celu pozbycie się zwiększonych ilości tej witaminy. W przypadku suplementów w postaci proszku najlepiej sprawdzi się przyjmowanie mniejszych dawek ok. 200 mg, ale z większą częstotliwością np. kilka razy dziennie dzięki czemu wchłanianie będzie większe. 

Najnowszą formą witaminy C jest postać liposomalna. Zamknięcie witaminy C w liposomach powoduje, że dłużej utrzymuje się w organizmie i dzięki temu zwiększa się jej przyswajalność, która może wynosić 90%.  

 

Kiedy najlepiej przyjmować witaminę C? 

Kwas askorbinowy jako witamina rozpuszczalna w wodzie może być przyjmowany zarówno z posiłkiem jaki i między posiłkami. Preparaty w formie proszku mogą być dodawane do koktajli, napojów lub wody.   

 

Moja opinia o witaminie C

Podsumowując suplementacja witaminą C będzie cennym wsparciem układu immunologicznego w okresie wzmożonych zachorowań, przy obniżonej odporności oraz w czasie toczącej się już infekcji zarówno u osób dorosłych jak i dzieci. Przyjmowanie kwasu askorbinowego powinny rozważyć szczególnie osoby mające mało urozmaiconą dietę ubogą w nieprzetworzone produkty roślinne oraz cierpiące na choroby cywilizacyjne takie jak  cukrzyca czy nadciśnienie. Świetnie sprawdzi się również u osób mających stresujący tryb życia, przemęczonych oraz uprawiających intensywny wysiłek fizyczny.  

 

Autor: Karolina Waszkowska

 

Źródła: 

  1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17636648/ 
  2. Zielińska-Pisklak M, Szeleszczuk Ł , Kuras M, The role of vitamin C and zinc in supporting the immune system, Lek w PL, VOL 23 NR 11-12’13 (271/272), 2013  
  3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16118650/  
  4. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Jarosz M, Rychlik E, Stoś K, Charzewska J, 2020 
  5. https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/images/Files/Witamina_C_Fakty_i_mity_Arkadiusz_Dobosz.pdf 

 

 

Komentarze do wpisu (0)

Newsletter
Odbierz 7% rabatu na pierwsze zakupy! Bądź na bieżąco z naszymi nowościami i promocjami!
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl