MASZ PYTANIA? ZADZWOŃ! (+48) 570 607 607 LUB NAPISZ: SKLEP@NEXT-LEVEL.PL
Cynk i jego wpływ na odporność 0
Cynk i jego wpływ na odporność

Często słyszymy, że cynk to pierwsza broń w walce z przeziębieniem. W wielu źródłach można się spotkać z zaleceniem, aby dawkę cynku zwiększyć nawet kilkukrotnie, kiedy tylko poczujemy, że „coś nas bierze”. Czy rzeczywiście cynk jest niezastąpionym elementem silnej odporności organizmu? O tym zaraz się przekonamy.

 

Rola cynku w organizmie

Zacznijmy jednak od podstaw. Cynk to jeden z mikroelementów, który pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. Zaraz po żelazie jest najliczniej występującym minerałem śladowym w naszym ciele. Jest obecny w strukturze około 200 enzymów, które uczestniczą w różnych procesach zachodzących w organizmie. W związku z tym, cynk ma wpływ na praktycznie wszystkie podstawowe procesy życiowe. Jeśli więc nie dostarczamy odpowiedniej jego ilości, wiele procesów może nie działać prawidłowo lub mogą zostać spowolnione.

Oprócz wspomagania układu odpornościowego, cynk umożliwia organizmowi wytwarzanie białek i syntezę DNA, jest pomocny w gojeniu ran, działa przeciwutleniająco, a także odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju i wzroście dziecka.

Co ciekawe, cynk jest również potrzebny dla zmysłów smaku i węchu. Ponieważ jeden z enzymów kluczowych dla prawidłowego smaku i zapachu jest zależny od tego składnika, niedobór cynku może zmniejszyć zdolność odczuwania smaku i zapachu

 

Właściwości cynku

Jak już wspomniałam, cynk jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Poznajcie jego najważniejsze funkcje i najważniejsze działania:

  • wzmocnienie odporności – cynk jest niezbędny, aby układ odpornościowy działał prawidłowo. Jego niski poziom może zwiększać ryzyko infekcji i chorób, takich jak np. zapalenie płuc.
  • gojenie się ran - cynk to element utrzymania zdrowej skóry. Odgrywa kluczową rolę na każdym etapie gojenia się ran, począwszy od naprawy skóry po zapobieganie infekcjom. Osoby z długotrwałymi i uporczywymi ranami lub owrzodzeniami często również mają niski poziom cynku. Cynk jest powszechnie stosowany w szpitalach w leczeniu oparzeń i innych uszkodzeń skóry.
  • choroby skóry – istnieje wiele badań naukowych potwierdzających skuteczność cynku w leczeniu takich chorób skóry jak: trądzik (popularne maści cynkowe), atopowe zapalenie skóry, pieluszkowe zapalenie skóry u niemowląt.
  • choroby przewlekłe - wielu naukowców uważa, że istnieje związek między stresem oksydacyjnym a chorobami przewlekłymi, takimi jak nadciśnienie, choroby serca, czy cukrzyca. Cynk dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym może pomagać w zmniejszeniu stresu oksydacyjnego, a to z kolei może być pomocne właśnie w ochronie organizmu przed chorobami przewlekłymi.
  • leczenie biegunki – istnieją dowody naukowe na to, że cynk może skrócić czas trwania biegunki, zwłaszcza u osób, których dieta jest uboga. Co ciekawe, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca suplementację cynku w trakcie biegunki u niemowląt.
  • zdrowie seksualne – niski poziom cynku w organizmie może powodować opóźniony rozwój seksualny i problemy z płodnością u mężczyzn. Jako że cynk działa przeciwutleniająco i reguluje pracę hormonów, jest zatem niezbędny dla męskiego zdrowia seksualnego. Jednak zbyt wysokie stężenie cynku może być toksyczne i szkodliwe dla plemników.
  • zdrowie kości – cynk to ważny element wzrostu i rozwoju kości. Niektóre badania sugerują, że może być także pomocny w zapobieganiu osteoporozie.
  • zdrowie neurologiczne – badanie z 2020 roku wykazało, że może istnieć związek między niedoborem cynku, a objawami neurologicznymi, takimi jak: bóle głowy, mrowieniem neuropatia obwodowa.
  • przeziębienie – badania dowodzą, że pastylki z cynkiem do ssania mogą znacznie skrócić czas trwania przeziębienia, ale tylko przy dawkach powyżej 75 mg (4 razy więcej niż zalecana dawka). W kilku przeprowadzonych badaniach wykazano, że 80–92 mg cynku dziennie może skrócić długość przeziębienia nawet o 33%
  • funkcje kognitywne – niektóre badania sugerują, że cynk może wzmacniać funkcje poznawcze. Odpowiedni poziom cynku sprzyja lepszej pamięci i koncentracji.

 

Cynk a COVID-19

Niektóre z ostatnich badań dowodzą, że utrzymanie odpowiedniego poziomu cynku w organizmie może zapewniać pewną ochronę prze COVID-19. A to wszystko dlatego, że cynk pomaga wzmocnić ogólną odporność organizmu i wspomaga ochronę przed infekcjami.

 

Zalecane spożycie i dawkowanie cynku

Osoba dorosła powinna spożywać minimum 5 mg cynku dziennie. Zalecane dawki są znacznie większe i wynoszą 15-20 mg. Wchłanianie cynku z przewodu pokarmowego odbywa się głównie w jelicie cienkim i kształtuje się na poziomie 10-40 %. Jakiekolwiek problemy lub choroby jelitowe będą te wchłanianie pogarszać. Absorpcja cynku z pożywienia jest regulowana przez hormony i zależy od aktualnego zapotrzebowania, np. zwiększa się w stanach niedoboru. Cynk lepiej będzie się wchłaniał w obecności białek zwierzęcych. Żelazo i miedź natomiast będą to utrudniać.

Odpowiednie spożycie cynku jest również bardzo ważne u dzieci, ponieważ wpływa na ich prawidłowy rozwój. Kobiety w ciąży i karmiące piersią także powinny zadbać o odpowiednią podaż cynku, ponieważ do 6 miesiąca życia niemowlęta pozyskują cynk wraz z mlekiem matki.

Osoby na dietach roślinnych także powinny zwrócić szczególną uwagę na poziom cynku w organizmie, ponieważ cynk zawarty w produktach roślinnych jest trudniejszy do wchłonięcia przez organizm.

 

Objawy niedoboru cynku

Chociaż poważny niedobór cynku jest raczej rzadki, może wystąpić u osób z mutacjami genetycznymi, osób uzależnionych od alkoholu i osób, które przyjmują pewne leki hamujące układ odpornościowy.

Objawy ciężkiego niedoboru cynku obejmują zaburzenia wzrostu i rozwoju, opóźnioną dojrzałość płciową, wysypki skórne, przewlekłą biegunkę, zaburzenia gojenia się ran i problemy behawioralne.

Łagodniejsze formy niedoboru cynku są częstsze. Szczególnie powszechne są u dzieci w krajach rozwijających się, gdzie w diecie często brakuje ważnych składników odżywczych. Objawy łagodnego niedoboru cynku obejmują biegunkę, obniżoną odporność, przerzedzenie włosów, zmniejszony apetyt, zaburzenia nastroju, suchość skóry, problemy z płodnością i zaburzenia gojenia się ran.

Osoby szczególnie zagrożone niedoborem cynku to:

  • osoby z chorobami przewodu pokarmowego (np. choroba Leśniowskiego-Crohna)
  • wegetarianie i weganie
  • kobiety w ciąży i karmiące piersią
  • osoby z anemią sierpowatą
  • osoby niedożywione, w tym z anoreksją lub bulimią
  • osoby z przewlekłą chorobą nerek
  • osoby nadużywające alkoholu

 

Źródła cynku

Ponieważ organizm nie wytwarza sam cynku, należy go dostarczać z zewnątrz. Cynk naturalnie występuje w wielu produktach spożywczych, jak również jest popularnym suplementem diety. Często też niektóre produkty – takie jak gotowe do spożycia płatki śniadaniowe, batony i mąki do pieczenia – są wzbogacone cynkiem.

Dobrymi źródłami cynku są:

  • Skorupiaki - ostrygi, kraby, małże, homary
  • Mięso - wołowina, wieprzowina, jagnięcina
  • Drób -indyk i kurczak
  • Ryby -flądra, sardynki, łosoś
  • Rośliny strączkowe -ciecierzyca, soczewica, fasola
  • Orzechy i nasiona - pestki dyni, orzechy nerkowca, nasiona konopi
  • Produkty mleczne - mleko, jogurt i sery
  • Jajka
  • Produkty pełnoziarniste - owies, komosa ryżowa, ryż brązowy
  • Niektóre warzywa - grzyby, jarmuż, groszek, szparagi i buraki

 

Suplementacja cynku

Tak jak już wspomniałam, cynk jest popularnym suplementem diety. Jego popularność znacznie wzrosła zwłaszcza na przestrzeni dwóch ostatnich lat.

Najczęściej spotykany jest w formie tabletek czy kapsułek. Przy problemach skórnych popularne są formy kremów lub maści. Ze względu na wpływ na układ odpornościowy, cynk jest też często dodawany do niektórych aerozoli do nosa, pastylek do ssania i innych leków na przeziębienie.

Jeśli przyjmujemy cynk w formie suplementu, warto wybrać formy lepiej przyswajalne, takie jak cytrynian cynku lub glukonian cynku. Dużo gorszą formą będzie tlenku cynku, który jest słabo wchłaniany.

 

Toksyczność cynku

Pomimo tego, że cynk ma wiele korzyści zdrowotnych, to jego nadmierne spożycie może być szkodliwe. Duże dawki mogą nawet okazać się toksyczne dla organizmu. Możliwe działania niepożądane obejmują:

  • nudności i wymioty
  • bóle brzucha
  • bóle głowy
  • biegunka
  • utrata apatytu

Długotrwałe narażenie organizmu na wysokie dawki cynku może w dłuższej perspektywie powodować niski poziom miedzi, zmniejszenie odporności, obniżenie poziomu „dobrego” cholesterolu czy problemy moczowo-płciowe. Należy również być ostrożnym przy jednoczesnym stosowaniu cynku i antybiotyków bądź leków moczopędnych, gdyż mogą wchodzić ze sobą w interakcje.

 

Podsumowanie

Cynk jest niezbędny dla zdrowia i odgrywa kluczową rolę w rozwoju dziecka, zapewnieniu odporności i gojeniu ran. Nieoceniony jest też jego wpływ na zbudowanie silnej odporności organizmu i radzenie sobie z infekcjami.

Najlepiej i najbezpieczniej jest pozyskiwać cynk z żywności. Jednak przy większych niedoborach warto pomyśleć o suplementacji. Oczywiście po wcześniejszej konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.

 

Autor: Joanna Tur

 

Źródła:
https://examine.com/supplements/zinc/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28515951/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7287917/
https://www.healthline.com/nutrition/zinc-overdose-symptoms
https://www.medicalnewstoday.com/articles/325916
https://www.medicalnewstoday.com/articles/320393#symptoms-of-zinc-deficiency
https://www.medicalnewstoday.com/articles/263176#11-benefits

Komentarze do wpisu (0)

Newsletter
Odbierz 7% rabatu na pierwsze zakupy! Bądź na bieżąco z naszymi nowościami i promocjami!
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl