MASZ PYTANIA? ZADZWOŃ! (+48) 570 607 607 LUB NAPISZ: SKLEP@NEXT-LEVEL.PL
Wiśnie - Sprawdź co mówią o nich badania naukowe! 0
Wiśnie - Sprawdź co mówią o nich badania naukowe!

Owoce wiśni są pożywieniem gęstym odżywczo o stosunkowo niskiej kaloryczności, zawierają znaczne ilości ważnych składników odżywczych i bioaktywnych, w tym błonnika, polifenoli, karotenoidów, witaminy C i potasu (1). Dodatkowo stanowią dobre źródło tryptofanu, serotoniny oraz melatoniny. Istnieje ponad sto odmian wiśni, lecz pogrupowane są w dwa główne typy: wiśnie słodkie  (Prunus avium L.) i cierpkie (Prunus cerasus L.) Zarówno wiśnie cierpkie jak i słodkie bogate są w polifenole, lecz ich stężenie zależy od odmiany, etapu dojrzewania, przechowywania, wielkości porcji owoców i innych. Głównymi antocyjanami zawartymi w wiśniach są cyjanidyno-3-glukozyd i cyjanidyno-3-rutinosid Oprócz antocyjanów wiśnie są również bogate w hydroksycynamoniany i flawin-3-ole. Przede wszystkim to właśnie zawartość antocyjanów i innych antyoksydantów odpowiada za prozdrowotne działanie wiśni.

Aktualnie dostępnych jest 29 badań na ludziach, w których zbadano pozytywny wpływ spożycia wiśni na organizm człowieka. W badaniach stosowano zarówno wiśnie słodkie i cierpkie, a także produkty wytworzone z wiśni (sok, proszek, koncentrat, kapsułki).

Wpływ wiśni na stres oksydacyjny:

Stres oksydacyjny jest czynnikiem rozwoju i progresji przewlekłych chorób zapalnych u ludzi. W 8 badaniach wykazano zmniejszenie stresu oksydacyjnego bądź zwiększenie potencjału antyoksydacyjnego po spożyciu wiśni. Markery zdolności antyoksydacyjnej na które wpłynęło spożycie wiśni obejmowały zwiększone stężenie ORAC (zdolność pochłaniania rodników tlenowych) w osoczu (2), FRAP (zdolność zmniejszania stężenia żelaza) w osoczu (3), TAS (całkowity status antyoksydacyjny) w surowicy (4), obniżone stężenie izoprostanu F2 w osoczu (5) i LOOH (test peroksydacji lipidów) oraz zwiększony potencjał antyoksydacyjny w moczu (6).

W 2 badaniach nie stwierdzono wpływu spożycia wiśni na markery stresu oksydacyjnego lecz może być to wynikiem rodzaju badanego typu treningu (piłka wodna), charakteru stosowanego suplementu oraz krótkoterminowego spożycia wiśni.

Podsumowując, odkrycia z badań na ludziach sugerują, że wiśnie redukują stres oksydacyjny. Wnioski te potwierdzają również wyniki badań na zwierzętach oraz in vitro, w których ekstrakty z wiśni zwiększały aktywność enzymów antyoksydacyjnych w wątrobie i zmniejszały peroksydację lipidów indukowaną żelazem lub miedzią in vitro (7).

Wpływ wiśni na stan zapalny:

W 11 badaniach na ludziach wykazano zmniejszenie markerów stanu zapalnego pod wpływem spożycia wiśni bądź produktów z wiśni. Markery zapalne które uległy zmniejszeniu: stężenie ESR (tempo sedymentacji erytrocytów) w osoczu (8), CRP (9, 10, 11), TNF α (12, 13), IL-6 (4, 11, 14), IL-8 (4, 11, 14), RANTES (chemokiny syntetyzowane przez limfocyty T wykazujące działanie prozapalne), NO (15) oraz stężenie białka chemotaktycznego monocytów MCP-1 (16).

W 5 innych badaniach nie wykazano zmniejszonych markerów stanu zapalnego pod wpływem spożycia wiśni, lecz może to być spowodowane wiekiem grupy badanej, zbyt małą porcją wiśni, rodzaju badanego typu treningu oraz zmiennym stężeniem antocyjanów w różnych partiach wiśni.

Mimo drobnych niespójności w wynikach badań, większość wyników wskazuje na działanie przeciwzapalne wiśni u ludzi.

Wpływ wiśni na ból związany z aktywnością fizyczną:

Aż w 8 z 9 badań wykazano zmniejszenie bóli mięśniowych wywołanych treningiem (DOMS) poprzez spożycie wiśni. Wyniki wskazują, że nawet krótkoterminowe spożycie wiśni może wpływać na markery katabolizmu mięśni, zmniejszenie stresu immunologicznego i zapalnego, równowagę redoks oraz na zwiększoną wydajność treningową. Zmniejszenie uszkodzeń mięśni wywołanych treningiem poprzez spożycie wiśni wydaje się być związane z przeciwutleniającymi i przeciwzapalnymi właściwościami antocyjanów i innych związków fenolowych występujących w wiśniach. Wiśnie, albo suplementy na ich bazie mogą stanowić środek wspomagający zdolności wysiłkowe poprzez polepszenie zdolności antyoksydacyjnej oraz zmniejszenie stanu zapalnego, a tym samym poprawę funkcji mięśniowych (16, 17, 18).

Wpływ wiśni na cukrzycę i zespół metaboliczny:

Sugeruje się, że zwiększona produkcja wolnych rodników i stres oksydacyjny mają duży wpływ na rozwój powikłań cukrzycowych. W badaniach suplementacja wiśni, bądź produktów na ich bazie nie wykazała wpływu na poziom glukozy i insuliny na czczo u zdrowych osób. Natomiast w badaniu z udziałem kobiet chorujących na cukrzycę, stosowano skoncentrowany sok wiśniowy o stężeniu 40 ml / dzień (antocyjany 720 mg / dzień) przez okres 6 tygodni, który znacząco obniżył poziom hemoglobiny A1C (HbA1C) w porównaniu z poziomami przed suplementacją (20). Spożycie ekstraktów z wiśni zapobiega cukrzycy wywołanej przez aloksan u szczurów i myszy (21). Wyniki badań sugerują, że antocyjany mogą obniżać poziom glukozy we krwi poprzez spowalnianie wchłaniania glukozy, wątrobowe wytwarzanie glukozy, zmniejszanie produkcji glukagonu przez komórki α trzustki oraz zwiększenie wątrobowego wychwytu glukozy i zwiększenie wytwarzania insuliny przez komórki β trzustki (22).

Warto zwrócić uwagę, że wiśnie posiadają właściwości korzystnie wpływające na profil lipidowy, co odnotowano w badaniach wśród ludzi (8) oraz w próbach eksperymentalnych na zwierzętach.

W 7 badaniach podjęto próbę sprawdzenia wpływu spożycia wiśni na ciśnienie krwi. W jednym z nich zarówno skurczowe ciśnienie krwi, jak i rozkurczowe ciśnienie krwi zostały znacząco obniżone w ciągu 2 godzin po pojedynczej dawce 300 ml soku z wiśni i powróciły do poziomów wyjściowych po 6 godzinach u młodych i starszych osób dorosłych (23). Jeśli jednak sok był podawany w 3 dawkach po 100 ml w 0, 1 i 2 godz., nie wystąpił spadek ciśnienia krwi po 2 lub 6 godz.  W 2 innych badaniach również zaobserwowano podobny efekt. Skurczowe ciśnienie krwi uległo znacznemu spadkowi po 1 i 2 godzinach po spożyciu koncentratu wiśniowego, ale nie po 4 i 5 godzinach po suplementacji (24, 25). Doraźny wpływ koncentratu wiśniowego na ciśnienie krwi wiązał się ze wzrostem stężenia metabolitów 3-glukozydu cyjanindyny (25). W badaniu z udziałem kobiet chorych na cukrzycę 6-tygodniowa suplementacja 40 g / dzień koncentratu wiśniowego (antocyjany 720 mg / dzień) znacząco obniżyła zarówno ciśnienie krwi w porównaniu z wartościami przed suplementacją (20).  W innym kontrolowanym placebo badaniu u osób w podeszłym wieku 200 ml / soku z wiśni (antocyjany 138 mg / dzień) znacząco obniżyło skurczowe ciśnienie krwi, ale nie rozkurczowe ciśnienie krwi po 6 i 12 tygodniach w porównaniu z grupą placebo (26). Podobnie w innym badaniu z udziałem zdrowych osób dorosłych wiśnie Bing spożywane w dawce 280 g / dzień (antocyjany 100 mg / dzień) przez 28 dni znacznie zmniejszyły stężenie endoteliny-1 (ET-1) w osoczu, ale spadek skurczowego ciśnienia krwi nie był znaczący (9). W przeciwieństwie do powyższych badań, suplementacja koncentratu wiśniowego w ilości 30 ml / dzień (antocyjany 273 mg / dzień) przez 6 tygodni nie zmniejszyła ciśnienia krwi u zdrowych osób dorosłych ze względnie niskim średnim ciśnieniem krwi wynoszącym 110 / 70 mm Hg (3). Normalne ciśnienie krwi uczestników badania, niska dawka antocyjanów oraz czas, jaki upłynął między spożyciem soku wiśniowego, a monitorowaniem ciśnienia krwi, mogły przyczynić się do braku spadku ciśnienia krwi u osób badanych.

Wpływ wiśni na stężenie kwasu moczowego i ryzyko dny moczanowej:

Pierwsze badanie potwierdzające korzyści zdrowotne spożycia wiśni u pacjentów z dną moczanową przeprowadzono w 1950 r. Wyniki badania wskazywały na obniżenie stężenia kwasu moczowego w osoczu (UA) do odpowiedniego poziomu oraz zapobiegania atakom zapalenia stawów u wszystkich 12 pacjentów. Zaś 1/3 pacjentów zgłaszała większą swobodę ruchów palców dłoni i stóp (27).  W 2003 r w badaniu Jacoba i wsp. podawano 10 zdrowym kobietom dwie porcję wiśni (280g) po nocnym poście. Próbki krwi oraz moczu pobierano na czczo, oraz 1,5, 3 i 5 godzin po spożyciu. Odnotowano, że spożycie wiśni obniżyło w osoczu markery stresu oksydacyjnego, stanu zapalnego oraz obniżyło stężenie UA w osoczu po 5 godzinach od spożycia (28). Zaś w badaniu z udziałem osób otyłych spożycie soku wiśniowego przez okres 4 tygodni także zmniejszyło stężenie UA w osoczu (29).  W ostatnim badaniu krzyżowym z udziałem 633 pacjentów z dną moczanową spożycie świeżych wiśni bądź ekstraktu z wiśni wiązało się z 35% niższym ryzykiem ataków dny moczanowej w porównaniu do braku spożycia (30).  Potrzebne są dalsze, długoterminowe badania na ludziach w celu potwierdzenia stosowania wiśni w dnie moczanowej.

Wpływ wiśni na sen:

Badania naukowe potwierdzają wpływ spożycia produktów z wiśni słodkich jak i cierpkich na poprawę jakości i długości snu (31, 32). Pozytywny wpływ na sen był zauważony już po 3 bądź 5 dniach w zależności od rodzaju wiśni. Spożycie produktów wiśniowych znacznie zwiększyło czas snu oraz nieruchomość w czasie snu, powodowało wzrost wydalania z moczem 6-sulfatoksymelatoniny (aMT6s – metabolit melatoniny) oraz  wzmacniały zdolność antyoksydacyjną u wszystkich uczestników badania w porównaniu z wartościami początkowymi (32). Dane te sugerują, że spożycie koncentratu soku wiśniowego dostarcza egzogennej melatoniny, która korzystnie wpływa na czas trwania i jakość snu oraz może być korzystna przy kłopotach z zaburzeniami snu. Warto zwrócić uwagę, że zawarte w wiśniach antocyjany mogą wpływać korzystnie na funkcje kognitywne, co potwierdzają liczne badania.

Opublikowane doniesienia naukowe wskazują, że spożycie wiśni zmniejsza markery stresu oksydacyjnego, zapalenia i bolesność mięśni wywołaną treningiem. Zaś ograniczona ilość opublikowanych badań wskazuje na korzystny wpływ spożycia wiśni na zapalenia stawów, cukrzycę, lipidy krwi i sen. Należy zwrócić uwagę, że w wielu badaniach korzyści zdrowotne spożywania wiśni były zauważalne przy użyciu wysokich dawek wiśni (45-270 wiśni/dzień). Ze względu na pewne niespójności w wynikach badań, potrzebne są dalsze badania w celu potwierdzenia zalet spożywania wiśni oraz w celu zrozumienia mechanizmów działania. Należy pamiętać, że czynniki takie jak: liczba uczestników i ich stan zdrowia, skład podstawowej diety, stężenie antocyjanów, zgodność, czułość oraz precyzja metoda analitycznych mogły przyczynić się do rozbieżności w wynikach badań. Ważnym jest także, aby w badaniach kontrolowano dzienne spożycie ilości fenoli i antycyjanów u uczestników badania.

Autor: Sandra Stolarczyk - Dietetyk, który działa z poczucia pasji i zamiłowania do zdrowego stylu życia. Ukończyła studia magisterskie na kierunku Dietetyka w WSBiNOZ w Łodzi. Jej specjalnością jest dietetyka sportowa, interesuje się również dietetyką kliniczną oraz psychodietetyką, według Sandry połączenie tych dziedzin pozwala osiągnąć najlepsze efekty oraz długotrwałą zmianę stylu życia. Cały czas poszerza swoją wiedzę biorąc udział w szkoleniach, konferencjach oraz studiując artykuły naukowe.

 
 

 

Źródła:

1. McCune LM, Kubota C, Stendell-Hollis NR, Thomson CA. Cherries and health: a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2011 Jan;51(1):1-12.
2. Jacob RA, Spinozzi GM, Simon VA, Kelley DS, Prior RL, Hess-Pierce B, Kader AA. Consumption of cherries lowers plasma urate in healthy women. J Nutr. 2003 Jun;133(6):1826-9.
3. Lynn A, Mathew S, Moore CT, Russell J, Robinson E, Soumpasi V, Barker ME. Effect of a tart cherry juice supplement on arterial stiffness and inflammation in healthy adults: a randomised controlled trial. Plant Foods Hum Nutr. 2014 Jun;69(2):122-7.
4. Levers K, Dalton R, Galvan E, O'Connor A, Goodenough C, Simbo S, Mertens-Talcott SU, Rasmussen C, Greenwood M, Riechman S, Crouse S, Kreider RB. Effects of powdered Montmorency tart cherry supplementation on acute endurance exercise performance in 
aerobically trained individuals. J Int Soc Sports Nutr. 2016 May 26;13:22. 5. Traustadóttir T, Davies SS, Stock AA, Su Y, Heward CB, Roberts LJ 2nd, Harman SM. Tart cherry juice decreases oxidative stress in healthy older men and women.J Nutr. 2009 Oct;139(10):1896-900. 6. Garrido M., Espino J., Gonzalez-Gomej D., Lozano M., Cubero J., Toribio-Delgado A.F., Maynar-Marino J.I., Terron M.P., Munoz J.L., Pariente J.A., et al. A Nutraceutical Product Based on Jerte Valley Cherries Improves Sleep and Augments the
Antioxidant Status in Humans. e-SPEN Eur. e-J. Clin. Nutr. Metab. 2009;4:e321–e323 7. Ferretti G, Bacchetti T, Belleggia A, Neri D. Cherry antioxidants: from farm to table. Molecules. 2010 Oct 12;15(10):6993-7005. 8. Martin K.R., Bopp J., Burrell L., Hook G. The effect of 100% tart cherry juice on serum uric acid levels, biomarkers of inflammation and cardiovascular disease risk factors. FASEB J. 2011;25 9. Kelley D.S., Rasooly R., Jacob R.A., Kader A.A., Mackey B.E. Consumption of Bing sweet cherries lowers circulating concentrations of inflammation markers in healthy men and women. J. Nutr. 2006;136:981–986 10. Howatson G., McHugh M.P., Hill J.A., Brouner J., Jewell A.P., van Someren K.A., Shave R.E., Howatson S.A. Influence of tart cherry juice on indices of recovery following marathon running. Scand. J. Med. Sci. Sports. 2010;20:843–852. 11. Bell P.G., Walshe I.H., Davison G.W., Stevenson E., Howatson G. Montmorency cherries reduce the oxidative stress and inflammatory responses to repeated days high-intensity stochastic cycling. Nutrients. 2014;6:829–843 12. Levers K., Dalton R., Galvan E., Goodenough C., O’Connor A., Simbo S., Barringer N., Mertens-Talcott S.U., Rasmussen C., Greenwood M., et al. Effects of powdered Montmorency tart cherry supplementation on an acute bout of intense lower body
strength exercise in resistance trained males. J. Int. Soc. Sports Nutr. 2015;12:41. 13. Kelley D.S., Adkins Y., Reddy A., Woodhouse L.R., Mackey B.E., Erickson K.L. Sweet bing cherries lower circulating concentrations of markers for chronic inflammatory diseases in healthy humans. J. Nutr. 2013;143:340–344. 14. Bell P.G., Stevenson E., Davison G.W., Howatson G. The Effects of Montmorency Tart Cherry Concentrate Supplementation on Recovery Following Prolonged, Intermittent Exercise. Nutrients. 2016;8doi: 10.3390/nu8070441. 15. Kelley DS, Rasooly R, Jacob RA, Kader AA, Mackey BE. Consumption of Bing sweet cherries lowers circulating concentrations of inflammation markers in healthy men and women. J Nutr. 2006 Apr;136(4):981-6. PubMed PMID: 16549461. 16. Levers K, Dalton R, Galvan E, O'Connor A, Goodenough C, Simbo S, Mertens-Talcott SU, Rasmussen C, Greenwood M, Riechman S, Crouse S, Kreider RB. Effects of powdered Montmorency tart cherry supplementation on acute endurance exercise performance in aerobically trained individuals. J Int Soc Sports Nutr.2016 May 26;13:22. 17. Howatson G, McHugh MP, Hill JA, Brouner J, Jewell AP, van Someren KA, Shave RE, Howatson SA. Influence of tart cherry juice on indices of recovery following marathon running. Scand J Med Sci Sports. 2010 Dec;20(6):843-52. 18. Bell PG, Walshe IH, Davison GW, Stevenson E, Howatson G. Montmorency cherries reduce the oxidative stress and inflammatory responses to repeated days high-intensity stochastic cycling. Nutrients. 2014 Feb 21;6(2):829-43. 19. Kelley DS, Rasooly R, Jacob RA, Kader AA, Mackey BE. Consumption of Bing sweet cherries lowers circulating concentrations of inflammation markers in healthy men and women. J Nutr. 2006 Apr;136(4):981-6. PubMed PMID: 16549461. 20. Ataie-Jafari A., Hosseini S., Karimi A., Pajouhi M. Effects of Sour Cherry Juic on Blood Glucose and Some Cardiovascular Risk Factors Improvements in Diabetic Women. Nutr. Food Sci. 2008;38:355–360 21. Saleh FA, El-Darra N, Raafat K. Hypoglycemic effects of Prunus cerasus L. pulp and seed extracts on Alloxan-Induced Diabetic Mice with histopathological evaluation. Biomed Pharmacother. 2017 Apr;88:870-877. 22. Crepaldi G, Carruba M, Comaschi M, Del Prato S, Frajese G, Paolisso G. Dipeptidyl peptidase 4 (DPP-4) inhibitors and their role in Type 2 diabetes management. J Endocrinol Invest. 2007 Jul-Aug;30(7):610-4. 23. Kent K, Charlton KE, Jenner A, Roodenrys S. Acute reduction in blood pressure following consumption of anthocyanin-rich cherry juice may be dose-interval dependant: a pilot cross-over study. Int J Food Sci Nutr. 2016;67(1):47-52. 24. Keane KM, Bell PG, Lodge JK, Constantinou CL, Jenkinson SE, Bass R, Howatson G. Phytochemical uptake following human consumption of Montmorency tart cherry (L. Prunus cerasus) and influence of phenolic acids on vascular smooth
muscle cells in vitro. Eur J Nutr. 2016 Jun;55(4):1695-705. 25. Keane KM, George TW, Constantinou CL, Brown MA, Clifford T, Howatson G. Effects of Montmorency tart cherry (Prunus Cerasus L.) consumption on vascular function in men with early hypertension. Am J Clin Nutr. 2016 Jun;103(6):1531-9. 26. Kent K., Charlton K., Roodenrys S., Batterham M., Potter J., Traynor V., Gilbert H., Morgan O., Richards R. Consumption of anthocyanin-rich cherry juice for 12 weeks improves memory and cognition in older adults with mild-to-moderate dementia. Eur. J. Nutr. 2017;56:333–341. 27. BLAU LW. Cherry diet control for gout and arthritis. Tex Rep Biol Med. 1950;8(3):309-11. PubMed PMID: 14776685. 28. Jacob RA, Spinozzi GM, Simon VA, Kelley DS, Prior RL, Hess-Pierce B, Kader AA. Consumption of cherries lowers plasma urate in healthy women. J Nutr. 2003 Jun;133(6):1826-9. PubMed PMID: 12771324. 29. Martin K.R., Bopp J., Burrell L., Hook G. The effect of 100% tart cherry juice on serum uric acid levels, biomarkers of inflammation and cardiovascular disease risk factors. FASEB J. 2011;25 30. Zhang Y, Neogi T, Chen C, Chaisson C, Hunter DJ, Choi HK. Cherry consumption and decreased risk of recurrent gout attacks. Arthritis Rheum. 2012 Dec;64(12):4004-11. 31. Garrido M, González-Gómez D, Lozano M, Barriga C, Paredes SD, Rodríguez AB. A Jerte valley cherry product provides beneficial effects on sleep quality. Influence on aging. J Nutr Health Aging. 2013;17(6):553-60. 32. Howatson G, Bell PG, Tallent J, Middleton B, McHugh MP, Ellis J. Effect of tart cherry juice (Prunus cerasus) on melatonin levels and enhanced sleep quality. Eur J Nutr. 2012 Dec;51(8):909-16.

Komentarze do wpisu (0)

Newsletter
Zapisz się do newslettera i odbierz 5% rabatu na zakupy! Bądź na bieżąco z nowościami i promocjami!
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl